FAST TR Karekod Standardi
FAST TR Karekod, Turkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi (TCMB) tarafindan tanimlanan teknik bir spesifikasyona dayanir. Bu standart, bankalararasi hizli odeme sisteminin (FAST) QR kod tabanli para transferlerini duzenler. Karekodun icerigi rastgele bir metin degil; belirli kurallara uygun yapilandirilmis bir veri paketidir.
TLV (Tag-Length-Value) Veri Yapisi
FAST TR Karekod'un temelini TLV veri yapisi olusturur. TLV, verilerin uc bilesenden olusan birimler halinde kodlanmasini saglayan bir tekniktir:
- Tag (Etiket): 2 karakterlik bir numara. Verinin turunu tanimlar. Ornegin "02" uretici kodunu, "61" uygulama sablonunu temsil eder.
- Length (Uzunluk): 2 karakterlik, sifirla baslatilmis bir sayi. Degerin karakter sayisini gosterir.
- Value (Deger): Gercek veri icerigi. IBAN, alici adi veya banka kodu gibi bilgiler.
TLV birimler ardisik olarak siranlir ve ic ice yapi (nested TLV) destekler. Ornegin etiket 61 (uygulama sablonu) kendi icinde alt TLV birimlerini (IBAN, alici adi, akis tipi) barindirir.
Zorunlu Etiketler ve Yapisi
Bir FAST TR Karekod P2P payload'i asagidaki etiketleri icermelidir:
| Etiket | Alan | Deger | Aciklama |
|---|---|---|---|
| 75 | Versiyon | "10" | Standart surum numarasi |
| 01 | Statik Gosterge | "11" | Tutar serbest (kullanici girer) |
| 02 | Uretici Kodu | 4 hane | Banka EFT kodu (orn: 0010) |
| 61 | Uygulama Sablonu | ic TLV | P2P uygulama verilerini icerir |
| 61.01 | IBAN | 26 karakter | TR ile baslayan hesap numarasi |
| 61.07 | Alici Adi | 2-26 karakter | Odeme ekraninda goruntulenen isim |
| 61.10 | Akis Tipi | "03" | P2P (kisiden kisiye) transferi |
| 63 | CRC-16 | 4 hex karakter | Veri butunlugu dogrulamasi |
CRC-16/CCITT-FALSE Algoritmasi
FAST TR Karekod standardinda veri butunlugu dogrulamasicin CRC-16/CCITT-FALSE algoritmasi kullanilir. Bu algoritma ISO/IEC 13239 standardina uygundur ve asagidaki parametrelere sahiptir:
- Polinom: 0x1021
- Baslangic degeri: 0xFFFF
- Son XOR islemi: yok (0x0000)
- Giris verisi: tum payload dizesi + "6304" (CRC etiket ve uzunluk oneki)
- Cikis: 4 karakterlik buyuk harf hexadecimal deger
CRC degeri yanlis hesaplandiginda banka uygulamalari odemeyi baslatamaz ve "CRC Verisi Uyumsuz" hatasi gosterir. Bu nedenle CRC hesaplamasi teknik olarak kritik oneme sahiptir. ibankarekod.com her uretimde CRC degerini hesaplar ve iceride dogrular.
Payload Ornegi
Asagida tipik bir FAST TR Karekod P2P payload yapisinin genel gorunumu yer almaktadir:
XXXX: EFT uretici kodu, TR...: IBAN, YYYY: CRC-16 degeri. Koseli parantezler TLV etiketlerini gostermektedir; gercek payload'da parantez bulunmaz.
Standarda Uyumsuz Uretimin Riskleri
TCMB standardina uygun olmayan karekodlar birden fazla sorun yaratabilir:
- Banka uygulamalari karekodu tanimayabilir
- CRC dogrulama hatasi nedeniyle odeme reddedilebilir
- Yanlis TLV uzunluk degerleri veri ayristirma hatalarina yol acabilir
- EFT kodu eksikligi nedeniyle banka eslestirmesi yapilamayabilir
Bu risklerden kacinmanin yolu, standardin teknik gereksinimlerini eksiksiz karsilayan bir uretim araci kullanmaktir. FAST TR Karekod Nedir? sayfamizda standardin genel cercevesini, IBAN Karekod Olusturma sayfamizda ise uygulamali kullanim rehberini bulabilirsiniz.
IBAN'dan FAST Karekod Olusturmak Icin Araci Kullanin
Bankanizi secin, IBAN giriniz ve saniyeler icinde FAST TR Karekod olusturun. Tamamen ucretsiz, tamamen guvenli.
IBAN ile Karekod OlusturSikca Sorulan Sorular
FAST TR Karekod hangi standardi kullanir?
FAST TR Karekod, TCMB tarafindan belirlenen FAST TR Karekod P2P spesifikasyonunu kullanir. Bu spesifikasyon TLV (Tag-Length-Value) veri yapisi uzerine kuruludur ve CRC-16/CCITT-FALSE algoritmasi ile dogrulama icerir.
TLV nedir ve neden kullanilir?
TLV (Tag-Length-Value), verilerin yapilandirilmis sekilde kodlanmasini saglayan bir format. Her veri parcasi bir etiket numarasi, uzunluk bilgisi ve deger uclusunden olusur. Bu yapi bankalarin karekod icerigini guvenilir sekilde ayristirmasini saglar.
CRC-16/CCITT-FALSE nedir?
ISO/IEC 13239 standardina uygun bir hata kontrol algoritmasidir. 0x1021 polinomunu ve 0xFFFF baslangic degerini kullanir. FAST TR Karekod'da payload butunlugunu dogrulamak icin zorunlu olarak kullanilir.
Payload icinde hangi etiketler zorunludur?
Zorunlu etiketler: 75 (versiyon), 01 (statik gosterge), 02 (uretici kodu), 61 (uygulama sablonu icinde 01-IBAN, 07-alici adi, 10-akis tipi) ve 63 (CRC-16).